Klima Kompresörü Nedir, Ne İşe Yarar? Klima Kompresörü Arızası Nasıl Anlaşılır?
Özellikle yaz aylarında kavurucu sıcaklarda yapılan yolculukları katlanılabilir kılan, aracınızın kabinini serin bir vahaya dönüştüren sistem klimadır. Araç iklimlendirme sisteminin kalbi olarak nitelendirilen ve soğutma döngüsünün başlamasını sağlayan en temel parça ise klima kompresörüdür. Bu mekanik parça, sistemin içindeki soğutucu gazın basıncını artırarak sıcaklık transferinin gerçekleşmesini sağlar. Aracınızın konfor donanımları arasında belki de en çok yük binen ve bakıma en çok ihtiyaç duyan parçalardan biridir.
Klima Kompresörü Nasıl Çalışır?
Klima kompresörü, gücünü motorun krank miline bağlı olan V kayışından alır. Siz aracınızın içindeki A/C düğmesine bastığınızda, kompresörün ucunda bulunan elektromanyetik kavrama (debriyaj) devreye girerek kompresör milini V kayışına kilitler ve döndürmeye başlar. Klima kompresörü nasıl çalışır sorusunun temel yanıtı; sistemin içindeki düşük basınçlı ve düşük sıcaklıktaki gaz halindeki soğutucuyu (genellikle R134a veya R1234yf) emerek sıkıştırmasıdır. Sıkışan gazın basıncı ve sıcaklığı aniden çok yüksek seviyelere çıkar. Bu yüksek basınçlı sıcak gaz, aracın önündeki klima radyatörüne (kondansatör) gönderilerek sıvılaştırılır ve soğutma döngüsü başlatılmış olur.
Klima Gazı Bittiği Nasıl Anlaşılır?
Klima sistemleri tamamen kapalı ve sızdırmaz bir döngüye sahip olmalıdır. Ancak zamanla bağlantı borularındaki o-ring contaların kuruması veya radyatördeki küçük taş darbeleri nedeniyle sistemdeki gaz eksilebilir. Klima gazı bittiği nasıl anlaşılır sorusunu merak eden sürücüler için en net belirti, A/C tuşuna basılmasına rağmen havalandırma ızgaralarından serin hava gelmemesi veya sadece ılık bir rüzgar üflemesidir. Ayrıca, sistemde yeterli gaz basıncı olmadığında, klima kompresörü kendini korumaya alır ve elektromanyetik kavrama hiç devreye girmez (klima motorunun devreye girme tık sesini duymazsınız).
Klima Kompresörü Neden Ses Yapar?
Sürekli yüksek devirlerde çalışan bu mekanik ünitenin içinde hassas pistonlar ve rulmanlar bulunur. Klima kompresörü neden ses yapar sorusunun birkaç farklı cevabı olabilir. Eğer klimayı açtığınızda kaputun altından sürekli ve şiddetli bir uğultu, sürtünme veya cıyaklama sesi geliyorsa kompresörün içindeki bilyalar (rulmanlar) dağılmaya başlamış olabilir. Bazen de sesin kaynağı kompresörün kendisi değil, onu döndüren V kayışının gevşemesi veya elektromanyetik kavramanın aşınarak kaydırma yapmasıdır. İç aksamda yağsızlık nedeniyle pistonların silindirlere sürtünmesi de metalik bir kazıma sesi yaratır.
Klima Kompresörü Kilitlenmesi Belirtileri
Sistemdeki en tehlikeli arıza türü kilitlenmedir. Kompresörün çalışabilmesi için klima gazının içinde dolaşan özel bir kompresör yağı bulunur. Gaz sızıntısı olduğunda genellikle bu yağ da sistemden dışarı atılır. Yağsız kalan kompresör hızla ısınır ve içindeki pistonlar genleşerek gövdeye kaynar. Klima kompresörü kilitlenmesi belirtileri çok şiddetlidir; klimayı açtığınız anda V kayışından inanılmaz bir yanık lastik kokusu gelir, kayış duman çıkarabilir ve kompresör dönmediği için kayış kopabilir. Hatta kilitlenme o kadar sert olabilir ki, aracın motoru rölantideyken stop edebilir.
Klima Motoru Tamiri ve Değişimi
Kompresör arızaları genellikle parçanın iç yapısındaki ağır hasarlardan kaynaklandığı için oldukça hassas bir konudur. Klima motoru tamiri ve değişimi, uzmanlık gerektiren bir işlemdir. Bazen sadece arızalı elektromanyetik kavrama kasnağı değiştirilerek sorun çözülebilirken, pistonları saran veya kilitlenen kompresörlerin kesinlikle yenisiyle değiştirilmesi gerekir. Ayrıca yeni kompresör takılırken, sistemin içindeki eski yağın ve metal çapakların özel cihazlarla (sistem yıkanarak) tamamen temizlenmesi şarttır. Volkswagen, Audi, SEAT, DOD, Cupra ve Skoda marka araçlarınızın iklimlendirme sistemi testleri, orijinal klima kompresörü değişimleri ve gaz dolum işlemleri Avek Otomotiv'in tam donanımlı yetkili servislerinde Doğuş Otomotiv güvencesiyle yapılmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Kışın klimayı çalıştırmak kompresöre zarar verir mi? Tam tersine, kış aylarında haftada en az bir kez klimayı (A/C) 5-10 dakika çalıştırmak, kompresör içindeki yağın sistemde dolaşmasını sağlayarak contaların kurumasını ve gaz kaçaklarını önler, ömrünü uzatır.
Klima gazı dolumu yapılmasına rağmen neden tekrar biter? Sistem kapalı bir döngü olduğu için gaz kendi kendine bitmez veya tükenmez. Gazın bitmesi sistemde bir kaçak (delik) olduğunu gösterir. Kaçak bulunup onarılmadan yapılan her gaz dolumu kısa süre sonra tekrar boşa gidecektir.
Klima açılınca aracın çekişi neden düşer? Klima kompresörü mekanik bir parça olduğu için gücünü motordan alır. Devreye girdiğinde motora ekstra bir yük (direnç) bindirir. Özellikle düşük motor hacimli araçlarda bu yük, hissedilir bir performans ve çekiş düşüklüğüne neden olur, bu tamamen normaldir.
Klima su akıtması kompresör arızası mıdır? Hayır. Yazın klimayı çalıştırdığınızda aracın altından temiz su damlaması tamamen normal bir fiziksel olaydır. Sistem havadaki nemi yoğuşturarak terleme yapar ve bu yoğuşma suyu tahliye borusuyla aracın altına atılır.
