Devirdaim Pompası (Su Pompası) Nedir, Ne İşe Yarar? Su Pompası Arızası Nasıl Anlaşılır?
İçten yanmalı motorların çalışması sırasında yanma odasında muazzam bir ısı açığa çıkar. Bu ısının kontrol altında tutulmaması, motor bloğunun saniyeler içinde erimesine ve parçaların birbirine kaynamasına yol açar. Soğutma sisteminin bu hayati döngüsünü sağlayan ve motorun ideal sıcaklıkta kalmasına imkan tanıyan en önemli parça devirdaim pompası, diğer adıyla su pompasıdır. Motorun kalbi sayılan bu mekanik bileşen, soğutma sıvısının sürekli hareket halinde olmasını garanti eder.
Devirdaim Pompası Çalışma Prensibi
Soğutma sisteminin temel mantığı, ısınan sıvının radyatöre gönderilerek soğutulması ve ardından tekrar motora döndürülmesi üzerine kuruludur. Devirdaim pompası çalışma prensibi, gücünü genellikle krank milinden veya triger kayışından alarak bu döngüyü sağlamaktır. Mil döndükçe pompanın içindeki çarklar (pervaneler) hızla dönmeye başlar. Bu pervaneler, motor bloğunun içindeki su kanallarında bulunan sıcak suyu emerek radyatöre doğru güçlü bir basınçla iter. Radyatörde hava akımıyla soğuyan su, pompanın yarattığı vakum etkisiyle yeniden motora çekilir. Bu kesintisiz sirkülasyon, motor çalıştığı sürece devam eder ve aracın termal dengesini korur.
Motor Hararetinin Su Pompasıyla İlişkisi
Sürüş esnasında gösterge panelindeki ısı ibresinin doksan derece civarında sabit kalması, devirdaim pompasının kusursuz çalıştığının en büyük göstergesidir. Motor hararetinin su pompasıyla ilişkisi oldukça doğrudan ve kritiktir. Eğer su pompası yeterli basıncı üretemezse, su motor bloğunun içinde hapsolur. Radyatöre ulaşıp soğuyamayan bu sıvı, saniyeler içinde kaynama noktasına ulaşır. Sonuç olarak motor hararet yapar. Hararetin kırmızı çizgiye ulaşması silindir kapak contasının yanmasına, silindir kapağının eğilmesine ve motor bloğunda onarımı son derece maliyetli çatlakların oluşmasına zemin hazırlar.
Su Pompası Su Kaçırırsa Ne Olur?
Devirdaim pompası, kapalı ve basınçlı bir sistemin parçasıdır. Pompanın gövdesi genellikle alüminyum veya döküm demirden üretilirken, sızdırmazlığı sağlamak için özel keçeler ve contalar kullanılır. Zamanla aşınan bu keçeler sızıntılara yol açabilir. Su pompası su kaçırırsa ne olur sorusunun yanıtı, motorun sessiz bir tehlikeyle karşı karşıya kalmasıdır. Sistemdeki soğutma sıvısı yavaş yavaş eksilmeye başlar. Sıvı azaldıkça motorun soğutulması imkansız hale gelir. Aracın altında, özellikle sağ ön tekerlek hizasında yeşil veya kırmızı renkli antifriz damlaları görülmesi, pompanın su kaçırdığının en net habercisidir. Bu durumda aracın çalıştırılmaması büyük önem taşır.
Devirdaim Pompası Arıza Belirtileri
Mekanik aşınmalar, yanlış antifriz kullanımı veya sisteme sadece kireçli musluk suyu konulması devirdaim pompasının ömrünü hızla tüketir. Devirdaim pompası arıza belirtileri genellikle kendini ses ve sızıntı ile belli eder. Motor çalışırken kaputun altından gelen sürekli bir sürtünme, uğultu veya ince bir ıslık sesi, pompanın içindeki rulmanların (bilyaların) dağılmaya başladığını gösterir. Bunun yanı sıra kaloriferin sıcak üflememesi de sistemde suyun dönmediğini, dolayısıyla pompanın pervanelerinin erimiş veya kırılmış olabileceğini işaret eder. Arızalı bir pompa, triger sistemine de ciddi yük bindirerek kayışın kopmasına neden olabilir.
Triger Kayışı Değişirken Su Pompası Değişmeli Mi?
Otomotiv servislerinde sürücülerin en çok karşılaştığı teknik ikilemlerden biri, ağır bakımlarda hangi parçaların değiştirileceğidir. Triger kayışı değişirken su pompası değişmeli mi sorusu, motorun uzun vadeli sağlığı açısından çok önemlidir. Çoğu araçta devirdaim pompası triger kayışı tarafından çevrilir. Triger kayışı söküldüğünde pompaya ulaşmak çok kolaydır. Yeni ve gergin bir triger kayışı takıldığında, eski su pompasının rulmanlarına eskisinden daha fazla yük biner. Bu yük, eski pompanın kısa süre sonra bozulmasına ve su kaçırmasına yol açar. Pompa bozulduğunda tüm triger sisteminin yeniden sökülmesi gerekir. Bu sebeple triger seti değiştirilirken su pompasının da orijinal yedek parçayla yenilenmesi teknik olarak en doğru ve ekonomik yaklaşımdır. Aracınızın ağır bakımları, Volkswagen, Audi, SEAT, Cupra ve Skoda markalarının yetkili bayisi Avek Otomotiv servislerinde Doğuş Otomotiv standartlarına uygun olarak güvenle gerçekleştirilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Devirdaim pompası tamir edilir mi yoksa yenisi mi alınmalıdır? İçerisindeki rulmanlar ve sızdırmazlık keçeleri fabrikasyon olarak preslendiği için bu pompanın tamiri sağlıklı sonuçlar vermez. Su sızdıran veya bilyası dağılan bir pompanın orijinal ve yeni bir parçayla komple değiştirilmesi motor güvenliği için şarttır.
Sisteme antifriz yerine sadece su koymak devirdaim pompasını bozar mı? Kesinlikle bozar. Normal suyun içindeki kireç ve oksijen, pompanın metal pervanelerinde hızla korozyona (paslanmaya) neden olur. Antifriz ise içerdiği özel kimyasallar sayesinde pompanın paslanmasını engeller ve hareketli parçaları yağlayarak ömrünü uzatır.
Araç çalışırken motor suyu kapağı açılırsa ne yaşanır? Soğutma sistemi çok yüksek basınç ve kaynama derecesine yakın sıvıyla doludur. Motor sıcakken veya çalışırken radyatör ya da genleşme kabı kapağının açılması, kaynar suyun yüzünüze ve bedeninize şiddetle fışkırarak ağır yanıklara sebep olmasına yol açar.
Devirdaim pompasının ömrü ortalama kaç kilometredir? Kullanım şartlarına ve soğutma sıvısının kalitesine bağlı olarak değişiklik gösterse de devirdaim pompaları genellikle triger kayışının ömrüyle eşdeğer görülür ve ortalama seksen bin ile yüz yirmi bin kilometre aralığında değiştirilmesi tavsiye edilir.
