Kilometre, aracın ne kadar çalıştığını gösteren bir aşınma ölçüsü. Ama aracın nasıl kullanıldığını ya da bekletildiğini anlatmaz. Aynı kilometreye sahip iki otomobilin yıpranma düzeyi önemli ölçüde farklı olabilir. Örneğin; sabit hızda yapılan yolculuklar, bazı mekanik parçaları dur-kalk trafiğine kıyasla daha az yorabilir. Sık frenleme, dur-kalk ve kısa mesafeli sürüşler frenler, debriyaj ve motor üzerinde farklı bir yıpranma oluşturabilir. Kilometresi düşük olsa bile lastikler, akü, sıvılar ve bazı kauçuk parçalar zamanla yaşlanabilir. Taksi, kiralık araç veya yoğun filo kullanımından gelen otomobillerin kullanım koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. Kısaca; düşük kilometre, tek başına aracın sorunsuz olduğunun kanıtı değil.
İkinci el piyasasındaki en bilinen risklerden biri, kilometrenin düşürülmesi ya da sıfırlanması. Bu yüzden ilk adım, ilandaki ya da sayaçtaki değeri resmî kayıtlarla karşılaştırmak olmalı. PTT’nin e-Devlet, HGS mobil uygulaması ve PTTAVM üzerinden sunduğu hizmetle plaka ya da şasi numarasıyla aracın muayene tarihleri ve muayenelerde kaydedilen kilometreleri görülebiliyor. Hizmeti 16 milyondan fazla kişi kullandı. Aynı hizmetler kapsamında hasar kaydı da sorgulanabiliyor.
Kilometre bilgisi muayene anlarına ait olduğu için iki muayene arasındaki dönemi göstermez. Yine de ilandaki rakamın, muayene kayıtlarındaki seyirle uyumlu olup olmadığına bakmak, olası bir kilometre oynamasını erken fark etmenin en pratik yolu. Kilometre düşürmek mahkemelerce dolandırıcılık suçu kapsamında değerlendiriliyor.
Ticaret Bakanlığı düzenlemelerinde, yetki belgeli işletmelerin yaptığı ikinci el araç satışlarında ekspertiz raporunda aracın durumu, hasar bilgileri ve kilometresi gibi unsurların yer alması öngörülür; ancak mevzuatta belirtilen istisnalar da vardır. Ekspertiz raporunu incelemek, bağımsız kontrolün önemini ortadan kaldırmaz.
Bakım kayıtları, aracın ömrünü belirleyen asıl bilgiyi verir; yağ ve filtre değişimleri, fren, triger ve sıvı bakımları ne zaman ve kaç kilometrede yapılmış. Düzenli bakım gören bir araç genellikle daha uzun ömürlü oluyor ve tüm servis aralıklarını tamamlamış bir ikinci el araç, kilometresi yüksek olsa bile çoğu zaman daha iyi bir tercih sayılıyor. Daha fazla kilometre aracı tek başına bitirmez, ama geçmişteki ihmal bitirebilir.
Kayıtlara bakarken iki şeye dikkat etmek çok önemli. Birincisi, servis kayıtlarındaki kilometreler zaman içinde mantıklı biçimde artmalı ve muayene kayıtlarıyla çelişmemeli. İkincisi, bakım yalnızca kilometreye bağlı değil. Üreticiler hem kilometre hem de yıl cinsinden aralık veriyor. Yılda çok az kilometre yapan bir araç, kilometre sınırına ulaşmadan zaman sınırına takılabiliyor. Bu yüzden düşük kilometreli ve yaşlı bir araçta bakımların takvimine uyulup uyulmadığı önemli.
Direksiyon, koltuk ve pedallardaki yıpranma da kilometrenin gerçekliği hakkında ipucu verir. Çok düşük kilometre gösteren bir araçta aşırı yıpranmış iç donanım dikkat çekici bir çelişki.
Düşük kilometreli ama bakım kaydı olmayan araç ile yüksek kilometreli ama belgeli araç arasında kalırsanız, belgeli olan çoğu zaman daha güvenli bir seçim. Kayıt yokluğu, bakımın yapılmadığı anlamına gelmez; yapılmış olabilir ama kanıtlanamıyor. Bu durumda mekanik bir kontrol ve ekspertiz belirleyici olur. Araç geçmişi raporları da bakım kayıtlarının tamamını göstermeyebilir, çünkü kayıtlar yalnızca servisin bildirdiği kadar görünür. Deneyimli bir ustanın gözü bu eksikleri tamamlar.
Alınabilir, ama risk artar. Kayıt yoksa fiyat pazarlığını buna göre yapın ve kapsamlı bir ekspertiz ve mekanik kontrol yaptırın. Satıcıdan eski servis faturalarını ve yetkili servis geçmişini isteyin.
Bu, kilometrenin neden düşük olduğuna bağlı. Az kullanılmış ama düzenli bakımı yapılmış bir araç iyi bir seçenek olabilir. Uzun süre bekletilmiş ve bakımsız kalmış bir araçta ise lastik, lastik hortumları ve sıvılar gibi zamanla yıpranan parçalar sorun çıkarabilir.
Satın almadan önce fark ederseniz alışverişten vazgeçmek en güvenli yoldur. Satın aldıktan sonra fark ederseniz hukuki destek almak gerekir, çünkü kilometre düşürmek dolandırıcılık kapsamında değerlendiriliyor.