Yakıt Pompası Nedir, Görevi Nelerdir? Arızası Nasıl Anlaşılır?
Aracınızın motorunun çalışabilmesi için deponuzdaki benzinin veya mazotun, motorun ön kısmındaki silindirlere kadar taşınması gerekir. Bu taşıma işlemini yerçekimine karşı büyük bir basınçla ve kesintisiz bir akışla sağlayan parçaya yakıt pompası adı verilir. Aracınızın arka kısmındaki depodan, ön kısımdaki motora uzanan bu can damarının sağlığı, sürüş kalitenizi doğrudan belirler.
Yakıt Pompası Nerede Bulunur ve Görevi Nedir?
Eski nesil karbüratörlü araçlarda motorun hemen yanında bulunan mekanik pompalar, günümüz modern enjeksiyonlu araçlarında yerini yüksek basınçlı elektrikli pompalara bırakmıştır. Peki, yeni nesil araçlarda yakıt pompası nerede bulunur? Güvenlik ve soğutma amaçlarıyla, elektrikli yakıt pompaları genellikle aracın arka koltuğunun veya bagaj zemin kısmının hemen altında, doğrudan yakıt deposunun içine daldırılmış şekilde bulunur.
Yakıt pompasının temel görevi; deposundan emdiği yakıtı süzgeçten geçirerek, enjektörlerin ihtiyaç duyduğu çok yüksek bar basınçlarında (özellikle dizel ve direkt enjeksiyonlu benzinli araçlarda) motor hattına pompalamaktır. Kontağı ilk açtığınızda arka taraftan gelen hafif "vııııızzz" şeklindeki elektronik çalışma sesi, pompanın sisteme basınç basarak motoru çalışmaya hazırladığının işaretidir.
Yakıt Pompası Arıza Belirtileri
Sürekli çalışan elektrikli bir motor olduğu için zamanla kömürleri bitebilir veya mekanik kısmı aşınabilir. Yakıt pompası arıza belirtileri genellikle kendini yakıt basıncındaki düşüşlerle gösterir. En yaygın belirti, sabahları veya araç bir süre bekledikten sonra marşa basıldığında aracın çok zor (geç) çalışmasıdır.
Bunun dışında; gaza bastığınızda aracın öne doğru yığılması (boğulması), yüksek hızlara çıkmaya çalışırken tekleme yapması, rölantinin dengesizleşmesi ve yokuş yukarı çıkarken motorun güçten düşmesi pompanın yeterli basıncı üretemediğini gösterir. Tamamen bozulan bir yakıt pompasında ise araç marş basar ancak motora yakıt gitmediği için kesinlikle çalışmaz.
Çeyrek Depo Altı Yakıt Kullanımının Pompaya Zararı
Sürücülerin yakıt pompasına verdikleri en büyük zarar, genellikle farkında olmadan yaptıkları bir alışkanlıktan kaynaklanır. Çeyrek depo altı yakıt kullanımının pompaya zararı oldukça büyüktür. Yakıt pompası, çalıştıkça ısınan elektrikli bir bileşendir ve soğumak için yakıt deposunun içindeki sıvının (benzin/mazot) içinde bulunmaya ihtiyaç duyar. Yakıt aynı zamanda pompanın iç mekanizmasını yağlar.
Aracınızı sürekli çeyrek deponun, özellikle de "ışık yandıktan" sonraki seviyelerde kullanırsanız, pompa yakıtın dışında kalarak havayla temas eder. Soğuyamadığı için aşırı ısınır, motoru yanar ve ömrü çok ciddi şekilde kısalır. Ayrıca deponun dibindeki tüm tortu ve pislikler daha yoğun bir şekilde pompaya çekilir.
Yakıt Filtresi Tıkanıklığının Pompaya Etkisi ve Enjektörler
Yakıt pompasının sağlıklı çalışması, hattın önündeki engellerin olmamasına bağlıdır. Yakıt filtresi tıkanıklığının pompaya etkisi tam bir felakettir. Eğer yakıt filtrenizi zamanında değiştirmezseniz ve tıkanırsa, pompa tıkalı olan hattan yakıtı geçirebilmek için normalden çok daha fazla zorlanır (akım çeker). Bu aşırı zorlanma pompanın yanmasına sebep olur.
Aynı şekilde enjektörler ile yakıt pompası ilişkisi de kusursuz bir senkronizasyon gerektirir. Pompa yeterli basıncı sağlayamazsa, enjektörler yanma odasına yakıtı "püskürtmek" yerine "damlatır". Bu da aracın teklemesine, çekişten düşmesine ve DPF (dizel partikül filtresi) veya katalitik konvertörün tıkanmasına yol açar. VW, SEAT, DOD, Skoda, Cupra veya Audi aracınızdaki yakıt sistemi temizliği, filtre ve pompa değişimleri için Avek Otomotiv uzmanlığına güvenebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Yakıt pompası rölesi bozulursa ne olur? Röle, pompaya elektrik akımını gönderen şalterdir. Eğer röle bozulursa pompaya hiç elektrik gitmez, pompa çalışmadığı için araç marş basmasına rağmen ateşleme almaz ve çalışmaz.
Yakıt pompası sesi normal midir? Kontağı yarım açtığınızda 2-3 saniye gelen ince bir vızıltı sesi pompanın devreye girdiğini gösterir ve normaldir. Ancak araç çalışırken arka koltuktan sürekli gelen yüksek bir "uğultu" duyuyorsanız pompa zorlanıyor ve arızalanmak üzeredir.
Mazot pompası (Yüksek basınç pompası) tamir edilir mi? Özellikle dizel araçlarda motorun üzerinde bulunan yüksek basınçlı enjeksiyon pompaları oldukça pahalı parçalardır ve içindeki contalar, elemanlar özel pompa test cihazlarıyla (pompa odalarında) revize edilerek tamir edilebilir.
Depo içi yakıt pompası temizlenir mi? Elektrik motorunun kendi içini temizlemek mümkün değildir, ancak pompanın ucunda bulunan süzgeç (filtre) sökülerek temizlenebilir. Motorun kendisi basınç kaybetmişse tek çözüm yenisiyle (tercihen orijinal VAG grubu parçasıyla) değiştirmektir.
