Araç Radyatörü Nedir, Ne İşe Yarar? Radyatör Delinmesi veya Tıkanıklığı Nasıl Anlaşılır?
İçten yanmalı motorlar çalışırken devasa boyutlarda ısı açığa çıkarır. Silindirlerin içinde saniyede yüzlerce kez gerçekleşen patlamalar, motor bloğunu dakikalar içinde eritecek kadar yüksek sıcaklıklara ulaştırır. İşte motorun bu cehennem sıcağında erimesini engelleyen ve optimum çalışma sıcaklığında kalmasını sağlayan sistemin ana merkezi araç radyatörüdür.
Araç Radyatörü Ne İşe Yarar ve Hararet Nedenleri Nelerdir?
Araç radyatörü, motor soğutma sisteminin kalbidir. Aracın ön ızgarasının hemen arkasında konumlanan, ince alüminyum peteklerden ve su kanallarından oluşan geniş yüzeyli bir parçadır. Radyatör suyu, su pompası (devirdaim pompası) vasıtasıyla motor bloğunun içindeki kanallarda dolaşarak motorun ısısını üzerine çeker.
Isınan bu su radyatöre geri döner. Araç hareket halindeyken önden çarpan rüzgar ve radyatör fanının üflediği hava sayesinde peteklerdeki sıcak su soğutulur ve tekrar motora gönderilir. Motor hararet nedenleri genellikle bu döngünün bozulmasından kaynaklanır. Fanın çalışmaması, su pompasının arızalanması, termostatın kilitli kalması veya sistemdeki suyun bitmesi, aracın hararet yapıp motor contasını yakmasına neden olan başlıca etkenlerdir.
Radyatör Suyu Neden Eksilir ve Delinmesi Nasıl Anlaşılır?
Kapalı ve basınçlı bir sistem olan soğutma hattında normal şartlarda su eksilmemesi gerekir. Ancak sürücülerin sıkça karşılaştığı radyatör suyu neden eksilir sorusunun altında yatan en büyük tehlike kaçaklardır. Zamanla eskiyen ve çürüyen hortumlar, gevşeyen kelepçeler veya devirdaim pompasının contası suyu sızdırabilir.
En tehlikelisi ise radyatörün kendisinin delinmesidir. Yoldan seken küçük bir taş bile yüksek hızlarda alüminyum petekleri delebilir. Radyatör delinmesi veya tıkanıklığı nasıl anlaşılır? Kaputun altından veya aracın ön ızgarasından buhar çıkıyorsa, aracınızın altına yeşil veya kırmızı renkli (antifrizli) su damlıyorsa radyatörünüz delinmiş demektir. Ayrıca gösterge panelindeki hararet ibresi aniden kırmızı bölgeye yükseliyorsa sistemi acilen kontrol ettirmeniz gerekir.
Antifrizin Radyatör ve Soğutma Sistemindeki Önemi
Birçok sürücü antifrizi sadece kışın kullanılan bir kimyasal sanır. Oysa antifrizin radyatör ve soğutma sistemindeki önemi yılın 365 günü geçerlidir. Antifriz sadece suyun donma noktasını düşürmekle kalmaz, aynı zamanda kaynama noktasını da yükselterek yazın hararet riskini azaltır.
En önemli görevi ise korozyonu (paslanmayı) önlemektir. Sadece musluk suyu kullanılan araçlarda motor bloğu ve radyatör petekleri zamanla paslanır, çamurlaşır ve tıkanır. Bu yüzden sisteme mutlaka araç üreticisinin belirlediği oranda organik veya inorganik antifriz eklenmelidir.
Radyatör Temizliği ve Bakımı, Havası Nasıl Alınır?
Radyatörün uzun ömürlü olması için sistemin içinin temiz kalması şarttır. Yanlış sıvı kullanımı sonucu oluşan kireç ve pas, dar su kanallarını tıkayarak suyun dolaşımını engeller. Bu durumda radyatör temizliği özel kimyasallarla veya sistemin suyu tamamen boşaltılıp yenilenerek yapılmalıdır.
Soğutma sistemine su veya antifriz eklendikten sonra, sistemdeki hava kabarcıklarının tahliye edilmesi gerekir. Radyatör havası nasıl alınır diye merak ediyorsanız; motor çalışırken genleşme kabının kapağı açık bırakılır ve sistemdeki suyun dönmesi beklenir. İçerideki hava kabarcıkları kapağın açık olmasından faydalanarak dışarı atılır. Araçlarınızın yaz-kış bakımları, radyatör değişimleri ve antifriz ölçümleri için Avek Otomotiv'in İstanbul, İzmir ve Çanakkale yetkili servislerinde Doğuş Otomotiv standartlarıyla hizmet alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Araba hararet yapınca radyatör kapağı hemen açılır mı? Kesinlikle hayır. Hararet yapmış bir motorun soğutma sistemi aşırı basınçlı ve kaynar suyla doludur. Kapağı aniden açmak, kaynar suyun yüzünüze ve vücudunuza fışkırarak ağır yanıklara sebep olmasına yol açar.
Radyatör tıkayıcı toz veya sıvılar işe yarar mı? Küçük sızıntıları geçici olarak durdurabilir ancak bu kimyasallar zamanla sadece deliği değil, motor bloğundaki ince su kanallarını ve kalorifer peteğini de tıkayacağı için uzun vadede ağır hasarlar verir.
Araç radyatörüne normal musluk suyu konur mu? Acil durumlar dışında önerilmez. Musluk suyunun içindeki kireç, yüksek ısıda hızla kristalleşerek radyatör peteklerini tıkar ve korozyona neden olur. Mutlaka saf su ve antifriz karışımı kullanılmalıdır.
Radyatör fanı durduktan sonra çalışmaya devam eder mi? Evet, yeni nesil araçlarda kontak kapatılsa bile motor sıcaklığı riskli seviyelerdeyse, soğutma fanı motoru güvenli sıcaklığa indirene kadar vài dakika daha çalışmaya devam edebilir.
İçten yanmalı motorlar çalışırken devasa boyutlarda ısı açığa çıkarır. Silindirlerin içinde saniyede yüzlerce kez gerçekleşen patlamalar, motor bloğunu dakikalar içinde eritecek kadar yüksek sıcaklıklara ulaştırır. İşte motorun bu cehennem sıcağında erimesini engelleyen ve optimum çalışma sıcaklığında kalmasını sağlayan sistemin ana merkezi araç radyatörüdür.
