Araçlarda Salıncak Nedir? Salıncak Burcu Bozulduğu Nasıl Anlaşılır?

Güvenli ve konforlu bir sürüş, lastiklerin yolla olan temasının her türlü zemin koşulunda kesintisiz devam etmesiyle mümkündür. Araç seyir halindeyken karşılaşılan çukurlar, tümsekler ve virajların yarattığı fiziksel kuvvetleri sönümleyen süspansiyon sisteminin en temel taşıyıcı parçalarından biri "salıncak" olarak adlandırılan donanımdır.

Araçlarda Salıncak Nedir?

Araçlarda salıncak nedir sorusunu teknik olarak; tekerleklerin bağlı olduğu aks taşıyıcısını, aracın şasesine (gövdesine) bağlayan hareketli çelik veya alüminyum destek kolları olarak yanıtlayabiliriz. Şekil olarak genellikle "A" veya "L" harfine benzedikleri için bazı kaynaklarda "A-kolu" (A-arm) olarak da bilinirler.

Süspansiyon sisteminde salıncağın görevi ve sürüş güvenliği açısından önemi çok büyüktür. Salıncaklar, tekerleğin ileri-geri ve sağa-sola gereksiz hareket etmesini engellerken, yay ve amortisörle birlikte sadece yukarı-aşağı kontrollü bir şekilde esnemesine izin verir. Viraj dönerken merkezkaç kuvvetinin etkisiyle aracın yatmasını dizginleyen ve tekerleğin yola dik basmasını (kamber açısını) sağlayan parça da doğrudan salıncaktır.

Alt Takım ve Ön Takım Parçaları Nelerdir?

Salıncaklar tek başına çalışmaz; devasa bir alt takım sisteminin entegre bir parçasıdır. Sürücülerin sıkça duyduğu alt takım ve ön takım parçaları nelerdir diye soracak olursak; bu sistem amortisörler, helezon yaylar, rot kolları, rot başları, z-rotlar, viraj demiri ve salıncaklardan oluşur. Bu parçaların tümü birbiriyle uyum içinde çalışmak zorundadır. Salıncaktaki bir boşluk veya arıza, doğrudan diğer parçalara binen yükü artırır ve onların da hızla bozulmasına yol açar.

Rotilli Salıncak Ne İşe Yarar?

Salıncakların şaseye bağlanan kısımlarında titreşimi emen kauçuk burçlar bulunurken, tekerleğe bağlanan uç kısmında "rotil" adı verilen oynar bir mafsal bulunur. Rotilli salıncak ne işe yarar sorusu tam da burada devreye girer. Rotil (küresel mafsal), tıpkı insan omzundaki eklem gibi çalışarak tekerleğin direksiyon hareketleriyle sağa sola dönmesine, aynı zamanda süspansiyonla birlikte yukarı aşağı esnemesine aynı anda olanak tanır.

Salıncak Burcu Bozulduğu Nasıl Anlaşılır ve Çukurlarda Gelen Sesler

Salıncakların en çok arıza veren kısımları, metalin kendisine nazaran esnemeyi sağlayan kauçuk burçları ve ucundaki rotilidir. Kauçuk malzeme zamanla sertleşir, çatlar ve yırtılır. Salıncak burcu arıza belirtileri genellikle sürüş dinamiklerinde hissettirir kendini. Araç yüksek hızlarda şeritte durmakta zorlanıyorsa, fren yapıldığında aracın burnu sağa veya sola doğru dengesizce çekiyorsa salıncak burçları yırtılmış ve boşluk yapmış olabilir.

En rahatsız edici belirti ise akustik olanlardır. Çukurlarda gelen lok lok sesinin nedenleri genellikle bozulmuş bir salıncak burcu veya boşluk yapmış bir rotildir. Kasisten geçerken aracın altından gelen metalik vuruntu veya gıcırtı sesleri bu parçanın değişim zamanının geldiğini gösterir. Ayrıca lastiklerin içten veya dıştan düzensiz aşınması da salıncak açılarının bozulduğunun işaretidir. Volkswagen, Audi, SEAT, Skoda ve Cupra araçlarınızın ön takım ve salıncak kontrolleri, rot ayarları ve parça değişimleri için Avek Otomotiv'in İstanbul, İzmir ve Çanakkale servislerinde güvenilir çözümler bulabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

Salıncak burcu tamir edilir mi yoksa komple salıncak mı değişmeli? Birçok araç modelinde salıncak burçları ve rotiller presle çıkarılıp tek parça halinde değiştirilebilir. Ancak alüminyum döküm salıncaklarda genellikle burç veya rotil salıncağa entegredir ve bu durumda komple salıncak değişimi gerekir.

Bozuk salıncakla araba kullanmak tehlikeli midir? Evet, oldukça tehlikelidir. Kopmak üzere olan bir rotil veya parçalanmış bir salıncak burcu, yüksek hızda veya virajda tekerleğin kontrolsüz bir açıya girmesine neden olarak büyük kazalara sebebiyet verebilir.

Salıncak değişiminden sonra rot ayarı gerekli midir? Kesinlikle gereklidir. Salıncak aracın kamber ve toe açılarını doğrudan etkileyen bir parça olduğu için, değişim sonrasında tekerleklerin yola basma açıları değişir ve mutlaka bilgisayarlı rot ayarı yapılmalıdır.

Alt takımdan gelen her gıcırtı salıncak arızası mıdır? Hayır. Gıcırtı sesleri amortisör takozundan, viraj demir lastiklerinden veya rot başlarından da gelebilir. Doğru teşhis için aracın lift ile kaldırılarak ön takım boşluklarının uzmanlarca levye ile kontrol edilmesi gerekir.