Eksantrik Mili Nedir, Ne İşe Yarar? Arızası Nasıl Anlaşılır?
İçten yanmalı motorların kusursuz bir ritimle çalışabilmesi, içerisindeki hareketli parçaların milimetrik senkronizasyonuna bağlıdır. Bu mekanik orkestranın şefi olarak nitelirebileceğimiz en kritik parçalardan biri eksantrik milidir. Motorun nefes alıp vermesini, yani hava ve yakıtın içeri girmesini ve egzoz gazının dışarı atılmasını kontrol eden bu donanım, araç performansı ve sağlığı için hayati bir önem taşır.
Eksantrik Mili Görevi ve Triger Kayışı ile Bağlantısı
Eksantrik mili (diğer adıyla kam mili), üzerinde yumurtaya benzeyen çıkıntılar (kamlar) bulunan silindirik bir metal mildir. Eksantrik mili görevi itibarıyla, motor silindir kapağının üzerinde yer alır ve dönüş hareketiyle emme ve egzoz sübaplarının doğru zamanlamayla açılıp kapanmasını sağlar. Pistonlar aşağı doğru inerken emme sübaplarını açarak silindire temiz hava ve yakıt dolmasını, piston yukarı çıkarken ise egzoz sübaplarını açarak yanmış gazın tahliyesini yönetir.
Bu kusursuz zamanlamanın sağlanması, triger kayışı ile eksantrik mili bağlantısı sayesinde mümkündür. Eksantrik mili, dönüş hareketini triger kayışı veya zinciri vasıtasıyla motorun ana mili olan krank milinden alır. Krank milinin her iki tur dönüşünde, eksantrik mili tam bir tur atar. Bu kusursuz uyum sayesinde motor vuruntusuz, güçlü ve verimli bir şekilde çalışır.
Sente Atlaması Nedir ve Neden Olur?
Triger sistemindeki en ufak bir hata, motorun tüm ritmini bozar. Sente atlaması nedir ve neden olur sorusu, tam da bu uyumun bozulduğu noktada karşımıza çıkar. Motorun çalışması sırasında krank mili ile eksantrik milinin dönüş zamanlamasının hizadan çıkmasına "sente atlaması" denir.
Bu durum genellikle triger kayışının gevşemesi, yıpranarak bir veya birkaç diş atlaması veya yanlış montaj sonucunda meydana gelir. Sente atlayan bir motorda sübaplar yanlış zamanda açılır; piston tepe noktasına geldiğinde hala açık olan sübaplara çarparak onları eğer. Bu da motorun rektifiye edilmesini gerektirecek kadar ağır mekanik hasarlara ve yüksek maliyetlere yol açar.
Eksantrik Mili Sensörü Nedir ve Ne İşe Yarar?
Modern otomobillerde bu mekanik sistem elektronik olarak da denetlenir. Eksantrik mili sensörü nedir sorusunun cevabı, motor kontrol ünitesine (ECU) milin anlık pozisyonunu bildiren elektronik bir okuyucudur.
Bu sensör, hangi silindirin ateşleme zamanının geldiğini hesaplayarak, yakıt enjektörlerinin ve ateşleme bobinlerinin doğru milisaniyede çalışmasını sağlar. Özellikle değişken sübap zamanlamasına sahip yeni nesil motorlarda, performansı optimize etmek ve yakıt tüketimini düşürmek için eksantrik mili sensöründen gelen veriler hayati önem taşır.
Eksantrik Mili Arıza Belirtileri
Eksantrik milinin kendisi kalın bir metal olduğu için kolay kolay kırılmaz ancak üzerindeki kamlar zamanla sürtünmeden dolayı aşınabilir. Eksantrik mili arıza belirtileri arasında motorun sarsıntılı çalışması, çekiş düşüklüğü ve motordan gelen şıkırtı benzeri metalik sesler yer alır. Öte yandan, mekanik milden ziyade genellikle sensörü arızalanır. Sensör arızalandığında araç geç çalışır, rölantide stop eder, motor arıza lambası yanar ve yakıt tüketimi artar.
Aracınızın kalbi olan motorun eksantrik sistemi, sente ayarı ve sensör kontrolleri için Doğuş Otomotiv yetkili bayisi Avek Otomotiv’in İstanbul, İzmir ve Çanakkale servislerinde uzman teknisyenlerimizden destek alabilir, orijinal yedek parça kalitesiyle yola güvenle devam edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Eksantrik mili sensörü bozulursa araç çalışır mı? Sensör tamamen bozulursa motor kontrol ünitesi silindirlerin pozisyonunu okuyamayacağı için motor ateşleme yapmaz ve araç genellikle çalışmaz ya da koruma modunda zorlukla çalışır.
Eksantrik mili neden aşınır veya çizilir? Milin üzerindeki kamlar sürekli sürtünmeye maruz kaldığı için, kalitesiz motor yağı kullanımı, yağ değişimlerinin aksatılması veya yağ pompasının yetersiz basınç üretmesi nedeniyle yağsız kalarak aşınır.
Sente atlayan araç kendi kendine düzelir mi? Hayır, sente atlaması mekanik bir kaymadır ve kendi kendine düzelmesi imkansızdır. Triger sisteminin sökülerek uzmanlar tarafından yeniden milimetrik sente ayarı yapılması gerekir.
Eksantrik mili değişimi ne kadar sürer? Motorun üst kapağının ve triger sisteminin sökülmesini gerektiren kapsamlı bir işlem olduğu için, aracın modeline göre ortalama 1 ila 2 gün arasında sürebilir.
